روانی (1960)

خلاصه داستان

داستان در اواخر سال ۱۹۵۹ میلادی در شهر فینیکس در ایالت آریزونا می‌گذرد. ماریون کرین (منشی یک بنگاه معاملات ملکی) وقتی از زبان دوست پسرش — سم لومیس — می‌شنود که مشکلات مالی مانع ازدواجشان شده، تصمیم می‌گیرد ۴۰ هزار دلار از پول کارفرمای خود را سرقت کند. او سپس با پول‌ها فرار می‌کند و راهی شهر محل زندگی سم در کالیفرنیا می‌شود. در طول مسیر، یک مأمور پلیس به رفتار ماریون مشکوک می‌شود و او هم برای گم کردن رد خود، خودرویش را در بیکرزفیلد تعویض کند. به‌خاطر بارش شدید باران، ماریون مجبور می‌شود شب را در متلی دورافتاده با نام متل بیتس در نزدیکی شهر فیرویل بگذراند. مالک متل جوانی خجالتی و مؤدب به‌نام نورمن بیتس است که همراه با مادرش در عمارتی قدیمی و مشرف به متل زندگی می‌کند. نورمن از ماریون دعوت می‌کند شام را با هم صرف کنند. کمی بعد، ماریون صدای مشاجره نورمن و مادرش را از داخل عمارت می‌شنود؛ مادر نورمن با حضور زن رهگذر و غریبه مخالفت می‌کند. هنگام صرف شام، نورمن از علاقه‌اش به تاکسیدرمی، بیماری روانی مادرش و این باور که «هر انسانی در تله‌های شخصی خود گرفتار است» سخن می‌گوید. ماریون به نورمن پیشنهاد می‌کند که مادرش را به آسایشگاه بسپارد؛ اما این حرف نورمن را به شدت آزرده می‌کند. گفت‌وگوی آنها درنهایت باعث می‌شود ماریون از کار خود پشیمان شود. او تصمیم می‌گیرد صبح روز بعد به فینیکس بازگردد و پول سرقت‌شده را پس بدهد؛ اما همان شب، هنگامی که زیر دوش حمام اتاقش در حال استحمام است، غریبه‌ای با ظاهر زنانه وارد حمام می‌شود و با ضربات متعدد چاقو او را به قتل می‌رساند. نورمن که ظاهراً از این اتفاق وحشت کرده است، جسد ماریون را در صندوق عقب ماشین می‌اندازد و برای مخفی کردن آثار جنایت، اتاق را کاملاً تمیز می‌کند. او سپس جسد، وسایل شخصی و خودروی ماریون را — بی‌آن‌که بداند پول سرقت‌شده همچنان داخل خودرو است — در باتلاقی نزدیک متل غرق می‌کند. یک هفته بعد، لایلا کرین (خواهر ماریون) به محل کار سم لومیس می‌رود و ماجرای ناپدید شدن خواهرش و پول سرقت‌شده را برای او تعریف می‌کند. کمی بعد، میلتون آربوگاست (کارآگاه خصوصی استخدام‌شده از سوی کارفرمای ماریون) تحقیقات خود را آغاز می‌کند و پس از بررسی چندین متل، به متل بیتس می‌رسد. رفتار عصبی و پاسخ‌های متناقض نورمن، شک او را برمی‌انگیزند. آربوگاست با بررسی دفتر ثبت مهمانان متوجه می‌شود که ماریون شب قبل از ناپدید شدنش در آنجا اقامت داشته و حدس می‌زند مادر نورمن ممکن است اطلاعات مهمی در اختیار داشته باشد؛ اما نورمن اجازه ملاقات آربوگاست با مادرش را نمی‌دهد. آربوگاست یافته‌های خود را به لایلا اطلاع می‌دهد و تصمیم می‌گیرد بار دیگر به خانه نورمن برود. او مخفیانه وارد عمارت می‌شود؛ اما بالای راه‌پله به دست همان زن مرموز و با ضربات چاقو به قتل می‌رسد. وقتی از آربوگاست خبری نمی‌شود، سم برای یافتن او به متل می‌رود. او سایهٔ زنی را پشت پنجرهٔ طبقهٔ دوم عمارت می‌بیند و گمان می‌کند مادر نورمن است. سم چندبار فریاد می‌زند؛ اما آن زن پاسخی نمی‌دهد. سم و لایلا موضوع را به آل چمبرز (کلانتر محلی) اطلاع می‌دهند. چمبرز به آن‌ها می‌گوید که مادر نورمن ده سال پیش همراه با معشوقش در ماجرایی مشکوک به قتل و خودکشی، بر اثر مسمومیت با استریکنین جان باخته‌اند. او سپس احتمال می‌دهد که آربوگاست به سم و لایلا دروغ گفته تا خودش پول‌ها و ماریون را پیدا کند. اطلاعات متناقض، سم و لایلا را متقاعد می‌کند که حقیقتی پنهان در متل بیتس وجود دارد. آن دو به متل می‌روند و اتاقی اجاره می‌کنند. سم در دفتر متل نورمن را سرگرم صحبت می‌کند و در همان زمان لایلا مخفیانه وارد عمارت می‌شود. نورمن به رفتار سم مشکوک شده و با او درگیر می‌شود و به طرف عمارت می‌دود. لایلا در زیرزمین عمارت پناه می‌گیرد و در آنجا با جسد مومیایی مادر نورمن روبه‌رو می‌شود. لحظاتی بعد، نورمن که لباس زنانه، کلاه‌گیس و ظاهر مادرش را به خود گرفته، وارد زیرزمین می‌شود تا لایلا را به قتل برساند؛ اما سم به موقع می‌رسد و او را مهار می‌کند. روان‌پزشک اداره پلیس حقیقت را برای لایلا، سم و چمبرز توضیح می‌دهد. نورمن سال‌ها پیش، مادر خود و معشوق وی را از روی حسادت به قتل رسانده است. سپس از شدت عذاب وجدان، جسد مادرش را از قبر بیرون آورده و آن را نگه داشته. او به‌تدریج دچار اختلال تجزیه هویت شده و شخصیت دیگری با هویت مادرش در ذهن وی شکل گرفته است. از آن پس، هرگاه نورمن به زنی علاقه‌مند می‌شود، این شخصیت خیالی کنترل ذهن او را به دست می‌گیرد و آن زن را می‌کشد. او ادامه می‌دهد که نورمن تحت سلطهٔ این شخصیت، دو زن دیگر را هم پیش از ماریون و آربوگاست به قتل رسانده است. روان‌پزشک در پایان نتیجه می‌گیرد که اکنون شخصیت مادر بر نورمن کاملاً غلبه کرده و شخصیت واقعی وی را از میان برده است. داستان با نمایی از نورمن در سلول زندان به پایان می‌رسد؛ او کاملاً در شخصیت مادرش فرو رفته و صدای او در ذهنش شنیده می‌شود که می‌گوید هرگز کسی شخصیت مادر را به ارتکاب قتل‌ها متهم نخواهد کرد. هم‌زمان، خودروی ماریون از باتلاق بیرون کشیده می‌شود و راز ناپدید شدن او سرانجام آشکار می‌گردد.

منبع: ویکی‌پدیای فارسی — https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%20(%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%20%DB%B1%DB%B9%DB%B6%DB%B0)

بازیگران

• آنتونی پرکینز — Norman Bates
• جنت لی — Marion Crane
• ورا مایلز — Lila Crane
• جان گوین — Sam Loomis
• مارتین بالسام — Milton Arbogast
• جان مک‌اینتایر — Al Chambers
• سیمون اوکلند — Fred Richman
• فرانک آلبرستون — Tom Cassidy

عوامل

• آلفرد هیچکاک — کارگردان
• جوزف استفانو — نویسنده
• آلفرد هیچکاک — تهیه‌کننده
• برنارد هرمن — آهنگساز

آثار مشابه

• ۱۲ مرد خشمگین1957